Ngày 09/6/2026, Phòng Nghiên cứu Đánh giá thuộc Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Chương trình và Đánh giá Giáo dục đã tổ chức seminar khoa học cấp phòng với chủ đề “Phương pháp Guttman trong phân tích dữ liệu đánh giá năng lực học sinh” do báo cáo viên Nguyễn Tất Thắng trình bày. Tham dự chương trình có các cán bộ của Phòng Nghiên cứu Đánh giá cùng các cán bộ quan tâm trong Trung tâm.
Tại seminar, báo cáo viên đã trình bày những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến việc sử dụng phương pháp Guttman trong phân tích dữ liệu đánh giá năng lực học sinh. Trong bối cảnh đổi mới giáo dục theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực, việc khai thác hiệu quả dữ liệu đánh giá nhằm nhận diện chính xác mức độ phát triển của người học đang trở thành yêu cầu quan trọng đối với hoạt động dạy học và quản lý giáo dục.
Báo cáo tập trung làm rõ nguyên lý tích lũy của thang đo Guttman, theo đó các chỉ báo năng lực được sắp xếp theo trình tự từ đơn giản đến phức tạp, phản ánh lộ trình phát triển của người học. Trên cơ sở đó, phương pháp này cho phép giáo viên và nhà nghiên cứu xác định vị trí phát triển năng lực của học sinh thông qua các minh chứng hành vi được thu thập trong quá trình học tập.
Một nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là việc ứng dụng biểu đồ Guttman để trực quan hóa kết quả đánh giá năng lực. Thông qua ví dụ minh họa về thành tố “Tự điều chỉnh trong hoạt động hợp tác”, báo cáo viên đã giới thiệu quy trình xây dựng hệ thống chỉ báo, thu thập minh chứng, mã hóa dữ liệu và phân tích kết quả nhằm hỗ trợ phân nhóm học sinh theo trình độ và xác định vùng phát triển gần (Zone of Proximal Development – ZPD). Cách tiếp cận này góp phần cung cấp căn cứ khoa học cho việc triển khai dạy học phân hóa và hỗ trợ cá nhân hóa hoạt động học tập.
Bên cạnh việc giới thiệu quy trình ứng dụng, seminar cũng đề cập đến các chỉ số kỹ thuật được sử dụng để đánh giá độ tin cậy của thang đo và phát hiện các trường hợp dữ liệu bất thường. Theo báo cáo viên, phương pháp Guttman không chỉ giúp nhận diện đặc điểm phát triển năng lực của người học mà còn hỗ trợ rà soát, hoàn thiện hệ thống chỉ báo và công cụ đánh giá.
Tại phần trao đổi, các đại biểu tham dự đã thảo luận về khả năng vận dụng phương pháp Guttman trong nghiên cứu đánh giá giáo dục, xây dựng công cụ đánh giá năng lực và khai thác dữ liệu học tập trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục. Nhiều ý kiến cho rằng đây là một hướng tiếp cận có tiềm năng trong việc nâng cao chất lượng phân tích dữ liệu đánh giá và hỗ trợ ra quyết định dựa trên minh chứng.
Seminar là một trong những hoạt động học thuật thường xuyên của Phòng Nghiên cứu Đánh giá nhằm tạo diễn đàn trao đổi chuyên môn, cập nhật các phương pháp nghiên cứu và đánh giá giáo dục hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và hỗ trợ thực tiễn đổi mới giáo dục.
