Trong bối cảnh giáo dục hướng tới phát triển toàn diện, việc khuyến khích học sinh nữ tham gia thể thao ngày càng được chú trọng không chỉ ở khía cạnh thể lực, mà còn gắn với xây dựng sự tự tin, tinh thần tích cực và khả năng hòa nhập.
Trong khuôn khổ hợp tác “Phát triển Giáo dục thể chất trong nhà trường ở Việt Nam” với Tập đoàn Nike Việt Nam, Trung tâm Nghiên cứu Phát triển chương trình và Đánh giá giáo dục – Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam đã triển khai chuỗi hoạt động khảo sát và tổ chức Ngày hội “Nữ sinh năng động” tại ba địa phương: Huế, Ninh Bình và Cần Thơ.
Tại Cần Thơ, từ ngày 20–23/4/2026, chương trình được tổ chức tại Trường THCS Vị Bình (xã Vị Thanh 1) và Trường THCS Đoàn Thị Điểm (phường Ninh Kiều), thu hút gần 500 học sinh nữ cùng sự tham gia của giáo viên, phụ huynh và đại diện địa phương. Đây không chỉ là điểm dừng cuối của hành trình khảo sát mà còn ghi nhận nhiều bài học thực tiễn quan trọng trong việc xây dựng mô hình thể thao học đường thân thiện, phù hợp với trẻ em gái lứa tuổi 11-15.
Thúc đẩy sự tham gia thể thao của học sinh nữ
Thông qua các tọa đàm chuyên đề và trao đổi đa chiều với cán bộ quản lý, giáo viên, phụ huynh và học sinh, chương trình đã phác họa khá rõ bức tranh thực tế về việc tham gia thể thao của học sinh nữ ở bậc THCS.
Ông Lý Quốc Biên – Trung tâm NC PTCT và ĐGGD, Viện KHGDVN chủ trì các nội dung trao đổi tại các buổi tọa đàm
Nhiều học sinh cho biết các em yêu thích những môn vận động quen thuộc như bóng chuyền, cầu lông, nhảy dây, đá cầu và duy trì tập luyện từ 1–4 buổi mỗi tuần. Động lực tham gia không chỉ đến từ nhu cầu rèn luyện sức khỏe mà còn là mong muốn giải tỏa căng thẳng, tăng kết nối bạn bè và tự tin hơn trong môi trường học đường.
Tuy nhiên, kết quả khảo sát cũng chỉ ra nhiều rào cản đáng chú ý. Bên cạnh tâm lý e ngại va chạm, thiếu tự tin về thể lực hoặc kỹ năng, học sinh nữ còn chịu tác động từ thay đổi sinh lý tuổi dậy thì, điều kiện thời tiết, hạn chế về cơ sở vật chất và những định kiến giới vẫn tồn tại. Áp lực học tập, quỹ thời gian hạn hẹp cùng sự thiếu đồng hành từ gia đình cũng là những yếu tố ảnh hưởng đáng kể.
Đáng chú ý, từ chính tiếng nói của học sinh cho thấy nhu cầu vận động là rất rõ ràng và cụ thể. Một học sinh Trường THCS Vị Bình chia sẻ: “Con muốn có thêm không gian chơi có mái che và các câu lạc bộ như bóng chuyền, cầu lông.” Mong muốn giản dị này cho thấy các em không thiếu hứng thú với thể thao – điều các em cần là thêm cơ hội và điều kiện phù hợp để tham gia thường xuyên, tự tin hơn.
Giáo viên, phụ huynh, học sinh của 02 trường chia sẻ tại buổi tọa đàm
Ngày hội “Nữ sinh năng động”: Không gian vận động tích cực
Ngày hội “Nữ sinh năng động” tại Cần Thơ được thiết kế như một không gian trải nghiệm mở, nơi học sinh được tự do lựa chọn hoạt động phù hợp và tham gia trong bầu không khí vui tươi, khích lệ.
Bên cạnh các nội dung thi đấu theo lớp, theo khối, chương trình còn tổ chức hệ thống trạm vận động tích điểm – đổi quà với nhiều hoạt động gần gũi như nhảy bao bố, kéo co, dẫn bóng, tâng cầu, ném bóng trúng đích, vượt chướng ngại vật… Cách tổ chức này giúp mở rộng cơ hội tham gia cho nhiều nhóm học sinh, đặc biệt là những em còn e dè với các hoạt động mang tính cạnh tranh.
Học sinh trường THCS Vị Bình tham gia ngày hội
Điểm nổi bật của mô hình không nằm ở quy mô hay số lượng trò chơi, mà ở cách tạo dựng một môi trường vận động tích cực – nơi học sinh được tham gia, được thử sức và được ghi nhận, thay vì đặt nặng thành tích. Các điều kiện hỗ trợ như khu nghỉ, nước uống, mái che và chăm sóc y tế được chuẩn bị đầy đủ, góp phần tạo cảm giác an toàn để học sinh nữ tự tin tham gia.
Sự đồng hành của giáo viên và phụ huynh cũng đóng vai trò quan trọng. Khi người lớn thể hiện sự ủng hộ, học sinh có xu hướng cởi mở hơn, giảm e ngại và sẵn sàng hòa nhập vào các hoạt động tập thể.
Học sinh trường THCS Đoàn Thị Điểm tham gia ngày hội
Lan tỏa mô hình thể thao học đường thân thiện với học sinh nữ
Chuỗi hoạt động tại Cần Thơ khép lại với nhiều tín hiệu tích cực. Quan trọng hơn, chương trình khẳng định rằng học sinh nữ không thiếu nhu cầu vận động; điều các em cần là cơ hội phù hợp để bắt đầu, sự khích lệ để duy trì và một môi trường học đường thấu hiểu để đồng hành. Từ những kết quả bước đầu, Trung tâm Nghiên cứu Phát triển chương trình và Đánh giá giáo dục sẽ tiếp tục phối hợp hoàn thiện và nhân rộng các mô hình thể thao học đường theo hướng thân thiện, bao trùm và nhạy cảm giới, góp phần tạo thêm cơ hội để trẻ em gái được vận động, tự tin và phát triển toàn diện.
Một số hình ảnh hoạt động
