Ngày 20/4/2026, Phòng Nghiên cứu phát triển Năng lực và Kỹ năng tương lai – Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Chương trình và Đánh giá giáo dục đã tổ chức buổi sinh hoạt khoa học với chủ đề “Cơ sở lí luận thực hiện Nghiên cứu ảnh hưởng của Trí tuệ nhân tạo đến phát triển Tư duy phản biện của học sinh THPT Việt Nam” do ThS. Nguyễn Thị Thu trình bày.
Ngoài cán bộ của phòng Nghiên cứu phát triển Năng lực và Kỹ năng tương lai, sinh hoạt khoa học có sự tham gia của Phó Giám đốc Hà Văn Quỳnh- chủ trì seminar, các lãnh đạo trung tâm và các cán bộ quan tâm. Mở đầu, ThS. Dương Thị Oanh, Phó Trưởng phòng Nghiên cứu phát triển Năng lực và Kỹ năng tương lai đã nêu lí do, mục đích của Seminar. Đây là hoạt động nằm trong chuỗi sinh hoạt khoa học của phòng nhằm trao đổi những vấn đề cơ sở lí luận thực hiện nghiên cứu đề tài cấp Bộ năm 2025 của ThS. Nguyễn Thị Thu và tạo cơ hội để các cán bộ được chia sẻ, phát triển chuyên môn, đồng thời nhận được các góp ý từ các chuyên gia có góc nhìn đa chiều.
Phó Giám đốc Hà Văn Quỳnh phát biểu khai mạc
ThS. Nguyễn Thị Thu trình bày tại buổi sinh hoạt khoa học
Tiếp theo, ThS. Nguyễn Thị Thu đã trình bày nội dung báo cáo về “Cơ sở lí luận: Nghiên cứu ảnh hưởng của Trí tuệ nhân tạo đến phát triển Tư duy phản biện của học sinh THPT Việt Nam. Báo cáo viên đã đưa ra các khái niệm về AI, phân tích các mô hình lý thuyết của AI, và trình bày chi tiết về mô hình nghiên cứu đề xuất triển khai khảo sát nghiên cứu về tác động của AI đến tư duy phản biện.
Nội dung của buổi sinh hoạt khoa học tập trung vào các vấn đề sau:
1. AI và các nền tảng công nghệ số
Báo cáo viên giới thiệu một số khái niệm cơ bản về AI, hệ thống phân tầng công cụ AI và sự phát triển của ứng dụng AI trong thực tiễn; đồng thời nêu các nền tảng tiêu biểu như mô hình ngôn ngữ lớn (LLM – ChatGPT, Gemini) và các hệ thống học máy (Machine Learning). Tư duy phản biện theo khung Delphi (1990) là cấu trúc hai chiều bao gồm các kỹ năng nhận thức cốt lõi và thiên hướng thái độ, giúp người học quyết định nên tin hay thực hiện điều gì trong thực tiễn.
2. Mối quan hệ giữa AI và tư duy phản biện
AI và tư duy phản biện có quan hệ hai chiều: AI có thể thúc đẩy tư duy thông qua vai trò “hỏi gợi mở”, cá nhân hóa học tập và mở rộng góc nhìn; nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ làm suy giảm tư duy do phụ thuộc, “chuyển giao nhận thức” và định kiến thuật toán. Trong bối cảnh này, tư duy phản biện là “tấm khiên” giúp người học chuyển từ thu thập sang kiểm chứng và quản lý thông tin, tránh tin tưởng máy móc vào AI.
3. Khung lý thuyết nghiên cứu
Tác giả đề xuất khung nghiên cứu về ảnh hưởng của AI đến tư duy phản biện của học sinh THPT, sử dụng Khung năng lực AI cho giáo viên và học sinh (2025) làm cơ sở xây dựng công cụ khảo sát.
4. Thảo luận
Sau phần trình bày của báo cáo viên, phiên thảo luận diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến về việc tìm hiểu các định nghĩa mới nhất về Tư duy phản biện và chi tiết tư duy phản biện là gì, các tác động của AI, tầm quan trọng của phát triển tư duy phản biện cho người học. Nên tập trung làm rõ AI nên được sử dụng như thế nào. Làm cụ thể hơn các thành phần của Tư duy phản biện và năng lực AI.
TS Lương Việt Thái- Chủ tịch Hội đồng khoa học Trung tâm phát biểu góp ý
ThS Đào Văn Toàn- Trưởng phòng – Phòng Nghiên cứu Phát triển
Chương trình phát biểu góp ý
Kết luận buổi sinh hoạt, lãnh đạo Trung tâm đánh giá cao nội dung trình bày nhiều chất liệu khoa học về cơ sở lí luận của nhóm đề tài ThS. Nguyễn Thị Thu. Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng đã đưa ra nhiều góc nhìn đối với cách triển khai nội dung nghiên cứu, xây dựng khung lý thuyết nghiên cứu và cách thức xây dựng bộ công cụ đảm bảo đạt được mục tiêu nghiên cứu.
Tin bài: Phòng Nghiên cứu Năng lực và Kỹ năng tương lai
